|
ژوهشگران دانشگاه شيراز، توانستند امکان ساخت گيتهاي نانوساختار را براي کامپيوترهاي کوانتومي فراهم نمايند.
رزا صفايي در گفتگو با بخش خبري سايت ستاد ويژه توسعه فناوري نانو گفت: «محاسبات کوانتومي وسيلهاي براي حل دستهاي از مسائل است که عملاً به وسيله محاسبات معمولي امکانپذير نيستند. در ميان تعداد زيادي از طرحها براي ساخت گيتها در کامپيوترهاي کوانتومي، سيستمهاي حالت جامد متشکل از ساختارهاي ناهمگن از اهميت بسزايي برخوردارند. يک راه حل براي ساخت کامپيوترهاي کوانتومي حالت جامد، بهرهبرداري از حالتهاي کوانتومي اتمهاي مصنوعي (نقاط کوانتومي) يا ديگر نانوساختارها است. علاوه بر اين، دستکاري و کنترل حالتهاي اسپيني الکترون نقش مهمي در ساختار الکترونيک اسپيني بازي ميکنند. بدين منظور، با به کار بردن يک ميدان مغناطيسي براي حذف تبهگني کرامرز، حالتهاي اسپيني از طريق جفتشدگي اسپين- مدار راشبا که قدرت آن به ولتاژهاي صفحات موجود بستگي دارد، دستکاري و کنترل ميشود. در فصل مشترک چنين نانوساختارهايي الکترونهاي رسانش، يک گاز الکتروني دوبعدي تشکيل ميدهند. به علاوه، تفاوت مواد سازندة ساختار ناهمگن، همراه با ميدان الکتريکي خارجي منجر به محدود شدن آزادي حرکت الکترون به يک نانوسيم يک بعدي، نقطه کوانتومي دوبعدي، حلقه يکسويه کوانتومي و ... ميشود».
رزا صفايي، پژوهشگري ايراني است که ديناميک درهم تنيدگي حالتهاي زيرلايهاي و اسپيني الکترون را در يک نقطه کوانتومي دوبعدي همسانگرد راشبا، همراه با يک ميدان مغناطيسي با اندازه دلخواه بررسي نموده است.
وي در ادامه گفتگو گفت: «هدف ما بررسي زمينههايي است که در ساخت ابزارهاي تحليل اطلاعات، ممکن است مفيد واقع شوند. به همين منظور، رفتار ديناميکي درهم تنيدگي اسپين الکترون با زيرلايههاي ساختاري، در يک نقطه کوانتومي همسانگرد دو بعدي واقع در يک ميدان مغناطيسي يکنواخت را ارائه كردهايم».
دانشجوي دکتري دانشگاه شيراز براي اين کار ابتدا هاميلتوني سيستم همراه با اثر راشبا را معرفي کرده، سپس به وسيله آن ماتريس عملگر تحول زماني را بدست آورده است. در ادامه، درهم تنيدگي اسپين و جمعيتهاي زيرلايهاي را به ازاي شرايط اوليه خاصي به صورت تابعي از زمان محاسبه نموده است.
خانم صفايي در مورد نتيجه اين کار پژوهشي گفت: «با مطالعات انجام شده به اين نتيجه رسيديم که درهم تنيدگي اسپين الکترون با اجتماع زيرلايههاي ساختاري پديده فروهش و نمو آن به طور دورهاي رخ ميدهد. همچنين نشان داديم که خصوصيات اين رفتارها، به وسيله ميدان مغناطيسي خارجي و پارامتر راشبا قابل کنترل است».
وي در ادامه خاطر نشان کرد: «پژوهشهايي از اين دست ميتوانند در ساخت ابزار تحليل اطلاعات کوانتومي از قبيل کامپيوترهاي کوانتومي و غيره، بسيار موثر باشند».
جزئيات اين پژوهش که با راهنمايي دکتر محمدمهدي گلشن و همکاري خانم ندا فروزاني انجام شده، در مجلهComputational and Theoretical Nanoscience Journal of (جلد 6، صفحات686–691، سال 2009) منتشر شده است.
ستاد ويژه توسعه فناورينانو
|